Bir Ses, Bir Yüz, Bir Karakter, İki İnsan

February 15, 2010 § 2 Comments


Bu cumartesi akşamı son dakika bileti ile Onikinci Gece‘yi sahnede izleme şansımız oldu. Yıllar önce okuyup hayalimde sakladığım Viyola, Orsino, Olivya’nın ete kemiğe bürünmüş hallerini görmenin şaşkınlığı mı derseniz, dört yüz yıl önce o güzel Shakespeare İngilizceli oyunun sözlerinin kompleksliğinden mi derseniz bilmem ama ilk yirmi dakika sahneyi takip etmekte zorlandım. Elbette komediydi oyun, ve yüzlerde gülümsemelerle bitti oyun, ama oyunun adı, geçtiği mekan, karakterleri, ilişkileri, ve benzerlikleri daha başka bir boyut kazandı, toparlanıp burada dile gelmek istediler, söz onlarda…[Özdemir Nutku’nun kitabı ilk Türkiye ziyaretimde alacağım kitaplar arasında, bu yazı maalesef kendisinin yorumlarından yoksundur, her ne kadar önce onun yorumları okusaydım, bu yazıyı yazma cesaretim kalır mıydı bilmem…]

Oyundaki ilk ikilik oyunun kendi adında ‘Onikinci Gece’ ve ‘Siz Nasıl İsterseniz’. Onikinci Gece, İsa’nın doğumu ile başlayıp İsa’nın ilan edilmesiyle biten zorlu bir süreçtir, ve bu, Hristiyanlık’ta, Noel ile başlayıp on iki gün süren şenliklerle kutlanır. Eğlencelerde oynanması için yazılmıştır oyun, şenlik içindir ama trajedi içerir. Karmaşanın, yanlış anlaşılmaların hüküm sürdüğü oyun duru bir sonla çözümlenir…
Diğer adı ‘Siz Nasıl İsterseniz’ ise oyunun ilk ismi ve aristokrat kesime adanmış; çok az çaba ile her istediklerine ulaşmaları, çok çalışan hizmetlileri sayesinde olan zenginlere. Oyundaki karakterlerden biri Orsino, İllirya’nın Dükü, Olivya’ya ilk görüşte aşık olur, ama umutsuzcadır bu aşkı; Olivya ise Orsino’nun ona mesajlarını iletmek üzere gönderdiği elçisine, Cesario’ya aşık olur. Cidden bütün zenginler istediklerine ulaşabilirler mi? Bu ikinci alt isme, diğer ikinci bir yorum da izleyiciye hitabendir: ‘Siz nasıl isterseniz öyle olsun’, oyuna ne isim koymak isterseniz öyle olsun. Ve bence, hani hiç kaynaksızca söyleyeceğim ki, ‘Hayattan ne istediğinize dikkat edin’ demek ister, her istediğin gerçek olabilir de der, her istediğin başka bir ruha/cisme dönüşür de sen hala isteyebilirsin de der…

Oyunun yeri İllirya, yer ismi olarak M.Ö. 10’dan sonra kullanılmamış, varlığıyla yokluğu birbirine karışmış yani, masalsı bir hikaye gibidir, destanlara konu olacak bir hikaye gibi başlar…Sahne, Binbir Gece Masalları gibi açıldı, çalgılar, içkiler, kıyafetler başladılar masalı anlatmaya…

Ve alt hikayede benzerlikler vardır. Viyola küçükken batan bir gemide ikiz erkek kardeşini kaybetmiştir. Olivya da kardeşinin denizde öldüğü haberini alır ve yedi sene yas tutacağını söyler. Viyola erkek rolu yapmak için serttir, mert durur, ‘Above my fortunes, yet my state is well:
I am a gentleman’
ve bu sözleriyle Olivya’nın kalbi duracak kadar hızlı atmaya başlar…

Viyola’nın düşü Orison’dır, hem gerçek Düş’ü, hem kalbindeki düş… Viyola’nın, Orison’a olan umutsuz aşkını saklaması, Orison’ın Olivya’ya olan umutsuz aşkının taşıyıcı görevi üstlenmesi ve Olivya’nın Cesaior’a umutsuz aşkında can bulmasıyla yoğrulur, düğümlenir hikaye…Ve Cesaior’un umududur bunun çözülmesi:
‘Ey zaman! Bunu sen çözmelisin, ben değil; bu düğümü benim çözmem çok zor’
“O time! Thou must untangle this, not I;
It is too hard a knot for me to untie”
(O time! you must untangle this not I; it is too hard a knot for me to untie), (II/II, line 41).

Ve bu bir komedi, dramı anlattın sadece diyecekseniz; tüm komik karakterleri size sakladım, uşak Malvolyo, Sir Toby, Sir Andrew, palyanço Festa, Mary…

Ve merak ederim sizde kalanlar hangileri?

İlk basımı

Onikinci Gece

Tagged: , ,

§ 2 Responses to Bir Ses, Bir Yüz, Bir Karakter, İki İnsan

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

What’s this?

You are currently reading Bir Ses, Bir Yüz, Bir Karakter, İki İnsan at Nar Bereketi.

meta

%d bloggers like this: